ĐBQH Nguyễn Sỹ Cương: EVN đ ộ.c quyền mà luôn luôn l ỗ thì nên giải tá’n

“Lần nào tăng giá điện cũng nói là có thêm nguồn kinh phí để tái đầu tư ng.ành điện, nhưng một doanh nghiệp đ.ộ c quyền luôn luôn l.ỗ thì có nên tiếp tục nữa hay không?”, ĐBQH Nguyễn Sỹ Cương nói trước QH.

ĐBQH Nguyễn Sỹ Cương

Sáng nay, QH thảo luật tại Hội trường về đánh giá kết quả phát triển kinh tế xã hội, ngân sách năm 2018 và kế hoạch năm 2019, quyết toán ngân sách 2017.

ĐBQH Nguyễn Sỹ Cương đ.ánh giá cao sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ cũng như của Thủ tướng Chính phủ về những thành tựu kinh tế xã hội đạt được trong năm 2018 và những tháng đầu năm 2019.

Nói về hai vấn đề cử tri quan tâm, ông Cương đề cập đến vấn đề của ng.ành GDĐT và tăng giá điện của EVN.

Ông Cương cho rằng, chưa cần nói đến ti.ê.u c.ự.c trong kỳ thi THPT năm 2018 thì giáo d.ụ.c vẫn được coi là một khoảng tối. Dù ghi nhận những cố gắng của Bộ GD&ĐT trong thời gian qua, nhưng ông Cương cho rằng, từ đầu nhiệm kỳ đến nay Bộ cứ loay hoay với nhiều vấn đề mà dường như ít đem lại những kết quả để đạt được mục tiêu phát triển giáo d.ụ.c đã đề ra.

“Cải tiến nối tiếp cải tiến nhưng trong khi sự cải tiến chưa mang lại kết quả gì rõ ràng thì ti.ê.u c.ự.c, sai ph.ạ.m lại n.ảy sinh. Tiếp xú.c cử tri trước kỳ họp này rất nhiều cử tri có ph.àn nàn về chất lượng giáo d.ụ.c và về bệnh thành tích cũng như ti.ê.u cực trong giáo d.ụ.c. Điều đó cho thấy không những người dân không yên tâm mà còn mất niềm tin với giáo d.ụ.c. Thử hỏi nền giáo d.ụ.c của chúng ta sẽ đi về đâu khi mà hiện trạng giáo d.ụ.c thì như vậy, tiêu cực trong giáo d.ụ.c còn khá là nặng nề, c.ộ.ng với một thị trường văn bằng chứng chỉ giả rất sôi động”, ông Cương nói, đồng thời dẫn chứng, vừa rồi c.ô.ng an Hà Nội b.ắ.t có một vụ thôi mà thu được cả tấn ph.ôi bằng.

Liên quan đến sai ph.ạ.m trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2018, ông Cương cho rằng, Bộ GD&ĐT chưa thấy hết h.ệ quả t.ệ h.ạ.i mà sai ph.ạ.m đó mang lại. Nó khiến cho xã hội m.ấ.t niềm tin vào giáo d.ụ.c nước nhà. “Là người tổ chức kỳ thi do chính mình xây dựng và tiến hành nhưng Bộ không kiểm soát được tình hình và ngay cả sai phạm khi xảy ra thì cũng không phải Bộ phát hiện mà do một nhóm các thầy ở Hà Nội phát hiện và tố giác rồi thì Bộ mới vào cuộc”, ông Cương nói.

Ông Cương tiếp tục phân tích, điều đáng nói hơn, khi làm rõ được sai ph.ạ.m thì việc c.ô.ng khai danh tính của học sinh và phụ huynh liên quan sai ph.ạ.m thì Bộ không có chính kiến rõ ràng vì cho rằng nào là nhạy c.ả.m, nào là nhân văn/

Ông inh Quang Tri ¢nh: V.DhNG

“Nhưng xin thưa rằng, m.ấ.t mát lớn nhất của vụ việc này chính là m.ấ.t đạo đức xã hội. Chỉ khi x.ử lý triệt để vụ việc này thì mới lấy lại niềm tin của người dân và để người dân tin rằng đất nước này vẫn còn có pháp luật”, ông Cương nói đồng thời nhấn mạnh, Bộ đang rất nỗ lực cải tiến kỳ thi năm 2019 nghiêm túc và an toàn, nhưng ai dám bảo đảm những sai ph.ạ.m đó sẽ không x.ảy ra nữa.

Giá điện cứ tăng, rồi tăng nữa tăng mãi

Liên quan đến giá điện, theo ông Cương, từ thuở khai s.i.nh ra ng.ành điện nước nhà thì giá điện luôn tuân theo một quy trình bất biến là tăng rồi tăng nữa, tăng mãi. Người dân ủng hộ chủ trương chung về giá điện nhưng điều mà họ cần là sự c.ô.ng bằng, minh bạch và hợp lý. “Ấy vậy nhưng việc tăng giá điện thời gian vừa qua có rất nhiều mập mờ cần phải làm rõ”, ông Cương nói.

Ông Cương phân tích, người dân hoàn toàn có lý khi họ nghi ngờ việc tăng giá điện không phải 8,36% như doanh nghiệp c.ô.ng bố, khi mà số tiền điện mà họ phải trả theo hóa đơn thực tế trong tháng đầu tiên sau khi tăng giá điện nhiều, thậm chí gấp đôi, gấp ba, và họ cũng biết là việc sử dụng tăng lên do thời tiết nắng n.ó.ng.

“Giá bán lẻ điện bình quân của Chính phủ phải được lấy làm gốc và phải được căn cứ vào đó, dù có chia bảng giá điện thành 6 bậc hay cả trăm bậc đi chăng nữa thì giá bán lẻ điện bình quân là phải được chấp hành và không được thay đổi. Tôi có hỏi một số chuyên gia thì họ đều cho rằng việc chia bậc của EVN bao gồm cả nguyên tắc tiết kiệm điện thì giá bán lẻ điện bình quân là chưa đúng với quyết định của Chính phủ và đương nhiên bên lợi thuộc về doanh nghiệp chứ không phải người dân”, ông Cương nói.

Theo ông Cương, có cử tri nói một điều khiến ông phải suy nghĩ rằng, cứ nói đất nước phát triển, đời sống người dân được nâng cao, ấy vậy mà mức tiêu dùng điện cứ duy trì ở mức thấp, chỉ phù hợp với hộ gia đình nghèo ở vùng khó khăn. Người dân ủng hộ chủ trương tiết kiệm điện nhưng phải phù hợp với thực tiễn chứ không phải tiết kiệm bằng mọi giá.

“Không phải ngẫu nhiên mà EVN lấy thời điểm chuyển mùa để tăng giá điện, mà cứ tăng rồi đổ cho thời tiết là hợp lý nhất và đỡ phải giải thích nhiều. EVN và cơ quan quản lý nhà nước, cứ so sánh giá điện của Việt Nam thấp nhưng tôi cho rằng việc chỉ so sánh đầu ra mà không so sánh cả đầu vào là khập khiễng.

Chưa kể một doanh nghiệp đ.ộ.c quyền như EVN được ưu đãi đủ thứ, chưa tính đến chuyện thất thoát điện năng do quản lý và kỹ thuật, có giống nhau đâu mà so sánh. Đó là chưa nói đến thu nhập đầu người của Việt Nam là thấp. Có một việc rất đ.áng so sánh là ở một số nước do nắng n.ó.ng họ giảm giá điện cho người dân đỡ khó khăn thì sao chẳng thấy ai so sánh cả. Cứ rao giảng rằng tăng giá điện thì các bên đều được lợi, nhưng thực tế người tiêu dùng lợi đâu chẳng thấy mà răng chẳng còn”, ông Cương nói thêm.

Chốt lại, ông Cương cho rằng, lần nào tăng giá điện cũng nói là để có thêm nguồn kinh phí để tái đầu tư ng.ành điện, nhưng một doanh nghiệp đ.ộ.c quyền luôn luôn l.ỗ thì có nên tiếp tục nữa hay không? Chưa kể lộ trình bán buôn, bán lẻ điện cạnh tr.a.nh liệu có thực hiện được không. Và tôi nghe có một số dự á.n của ng.ành điện đang triển khai đều chậm tiến độ và sự thất thoát từ chậm tiến độ là điều tất yếu. Đề nghị cho c.ô.ng bố kết luận của thanh tra chính phủ để cho thấy một bức tr.a.nh đầy đủ về một doanh nghiệp đ.ộ.c quyền như EVN”, ông Cương nói.

Thanh tra Chính phủ vừa chỉ ra tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN) lỗ là do đầu tư ngoài ngành thiếu hiệu quả, lỗ do “biếu không” đơn vị khác cả chục nghìn tỷ đồng.

Để bù vào những thất thu đó, những năm qua, ngành này liên tục đề nghị tăng giá bán điện cho người dân.

Giao chỉ tiêu kinh doanh phải lỗ

Theo kết luận thanh tra, tính đến hết năm 2011, c.ô.ng ty mẹ EVN đã đầu tư vốn ra ngoài lên đến trên 121.000 tỷ đồng, trong khi vốn điều lệ của c.ô.ng ty mẹ chỉ có gần 77.000 tỷ đồng. Việc EVN đầu tư ra ngoài doanh nghiệp vượt vốn điều lệ hơn 45.000 tỷ đã vi phạ.m quy định của Bộ Tài chính. Đáng chú ý, mặc dù đầu tư ra ngoài cả trăm ngàn tỉ đồng, nhưng EVN không thu được đồng lãi nào mà lỗ đến 2.195 tỷ đồng.

Việc kinh doanh thua l.ỗ này còn tập trung tại 7 c.ô.ng ty 100% vốn của EVN, gồm các tổng c.ô.ng ty Điện lực miền Bắc, miền Trung, miền Nam; Tổng c.ô.ng ty Điện lực TP Hà Nội, TP.HCM; c.ô.ng ty Nhiệt điện Uông Bí, Cần Thơ, với số tiền l.ỗ hơn 3.648 tỷ đồng.4

Thanh tra Chính phủ xá.c định EVN đầu tư cả nghìn tỉ đồng vào những lĩnh vực nhiều rủi ro như ngân hàng, b.ả.o h.i.ể.m, chứng khoán nhưng vượt tỉ lệ vốn góp theo quy định như tại c.ô.ng ty Tài chính cổ phần điện lực, ngân hàng th.ư.ơ.ng mại cổ phần An Bình, c.ô.ng ty cổ phần chứng khoán An Bình…

Công nhân Điện lực thay đường dây

Đối với các đơn vị thành viên của EVN, Thanh tra Chính phủ đã kiểm tra, xá.c định vi ph.ạ.m không kém gì c.ô.ng ty mẹ khi đầu tư tràn lan ra ngoài và thua l.ỗ n.g.h.i.ê.m t.r.ọ.n.g. Điển hình là Tổng c.ô.ng ty Truyền tải điện quốc gia (NPT) không bảo toàn được vốn nhà nước, do phải thực hiện kế hoạch lỗ EVN giao. Theo đó, tính đến hết năm 2011, đơn vị này lỗ 3.145 tỷ đồng.

Mặc dù thua lỗ nặng nề, nhưng NPT còn bị các tổng c.ô.ng ty điện lực chậm trễ trong việc thanh toán n.ợ sau khi bàn giao lưới điện 110kV cho các tổng c.ô.ng ty, với giá trị hơn 1.000 tỷ đồng. Tương tự như NPT, Tổng c.ô.ng ty Điện lực Hà Nội cũng không bảo toàn được vốn trong năm 2011, do thực hiện kế hoạch l.ỗ EVN giao, vốn đầu tư của chủ sở hữu giảm hơn 328 tỷ đồng.

Các tổng c.ô.ng ty khác như Điện lực miền Nam cũng được giao kế hoạch lỗ trong sản xuất kinh doanh lên đến hơn 1.200 tỷ đồng. Ngoài ra, hầu hết các tổng c.ô.ng ty được kiểm tra đều đầu tư ra ngoài ngành nghề kinh doanh chính, với số tiền hàng trăm tỷ đồng…